LOKAL KOMUNALNY – CZY NAJEM JEST DZIEDZICZNY?

Zgodnie z ogólnymi zasadami prawa spadkowego lokal komunalny nie należy do spadku prawa i obowiązkó zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

Ustawodawca w przypadku najmu lokali mieszkalnych wprowadził zasadę, że w razie śmierci najemcy prawo najmu przechodzi na oznaczone osoby przy spełnieniu konkretnych warunków – art. 691 k.c.

Wniosek z tego taki, że nie każdy spadkobierca nabędzie, zatem prawo do lokalu mieszkalnego, w tym komunalnego. Kto zatem w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego wstępuję w stosunek najmu lokalu z mocy prawa?

Po pierwsze małżonek, który nie jest współnajemcą lokalu: małżeństwo trwa od jego zawarcia do orzeczenia rozwodu. Nieprawomocny wyrok rozwodowy nie pozbawia małżonka prawa od przejęcia lokalu komunalnego. Podobnie, prawa tego nie pozbawia prawomocnie orzeczona separacja.

Kolejno, dzieci najemcy i jego współmałżonka: chodzi tu o dzieci wspólne małżonków, ale także o dzieci któregokolwiek z nich.

Następnie inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych:  mogą to być świadczenia alimentacyjne orzeczone wyrokiem sądu, ale także świadczenia, które były spełniane dobrowolnie przez najemcę.

Ostatnią możliwość mają osoby, która pozostawały faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą: chodzi tu o związek dwojga ludzi podobny do małżeństwa, czyli konkubinat. Nie dotyczy to krótkotrwałych relacji. W orzecznictwie przyjęto już, że może chodzić także o stały związek osób o tej samej płci, o ile tylko ma charakter trwały odpowiadający wspólnemu pożyciu.

​Aby wyżej wymienieni – oprócz odpowiedniego stopnia bliskości do głównego najemcy – mogli wstąpić w stosunek najmu lokalu  mieszkalnego, w tym komunalnego muszą stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci tj. musiało to być wasze „centrum życiowe”. Chodzi w tym przypadku o stałe i ciągłe zamieszkiwanie w danym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Długość zamieszkiwania, co do zasady nie ma znaczenia.

Uwaga: częstą praktyką jest meldowanie w lokalu siebie lub innych bliskich osób, jednakże należy wskazać, iż samo zameldowanie w lokalu nie daje tym osobom żadnych praw.

Zatem jeżeli nie zameldowanie, to jak wykazać, iż zamieszkuje się w przedmiotowym lokalu mieszkalnym komunalnym?

W zakresie lokali mieszkalnych komunalnym przede wszystkim są to akta lokalowe tj. ważne jest, aby najemca wskazał Gminie, z kim współzamieszkuję. Gmina także wysyła urzędników, aby wykonać tzw. wywiad środowiskowy i na przykład rozmawia z sąsiadami, którzy zwykle doskonale orientują się, kto rzeczywiście zamieszkuje w lokalu.

Jeżeli nie jesteś w kręgu osób wskazanych powyżej, czy masz szanse na dziedziczenie lokalu mieszkalnego komunalnego?

Tak, jednakże wszystko zależy od uregulowania dotyczącego lokali przez konkretną gminę tj. w miejscu gdzie jest położony przedmiotowy lokal komunalny.

W przypadku Miasta Poznań, powyższe umożliwia obecnie obowiązująca Uchwała nr XIX/312/VIII/2019 RADY MIASTA POZNANIA w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Poznania, która uprawnia inne osoby – spoza wskazanego powyżej kręgu np. wnuków – o ubieganie się o uregulowanie stanu prawnego.  Jednakże należy wskazać, iż trzeba także spełniać warunki określone w tejże Uchwale np. w zakresie kryterium dochodowego.

Uchwała przewiduje także tryb nadzwyczajny umożliwiający w szczególnie uzasadnionych przypadkach złożenie wniosku do samego Prezydenta Miasta Poznania.

Oczywiście każda sytuacja wymaga dokładniejszej analizy i podjęcia innych kroków w celu uregulowania stanu prawnego lokalu mieszkalnego komunalnego.

Lokal komunalny – chcesz wiedzieć więcej lub potrzebujesz profesjonalnej pomocy? Zapraszam do kontaktu oraz do zapoznania się z moją ofertą.